Pieśni Rzeczypospolitej wielu narodów

Aby mogła zaistnieć Akademia Tradycji, tak wiele przeszkód musiało zostać pokonanych, tak długa droga przebyta, tak mocne uprzedzenia przezwyciężone, że właściwie trudno uwierzyć, że ten zespół naprawdę jest. Ale jest. Jego członkowie, jak ptaki, którym pomieszało się w głowach, zamiast trzymać się utartych szlaków, wszystkie – i te z Północy, i z Południa – nie bacząc na porę roku, ściągają w jedno miejsce, które bynajmniej nie leży w ciepłych krajach. Ale chyba rzeczywiście w Wysokiej jest im najcieplej. Renesansowy dwór o grubych murach i starą, drewnianą szkołę zagrzewają swoimi pieśniami. Znajdują w nich zgodę.

Polski psalm zgadza się z litewskim tekstem, odpowiada im XVII – wieczny wielogłos połockiego mistrza. Staroruski kant jest mostem, przerzuconym w La Folii aż na Półwysep Iberyjski, z którego wraca niespodziewanie tezeańskim kanonem. Kozacka duma spotyka się z Cyprianem Bazylikiem, białoruska modlitwa odbrzmiewa litewską sutartine…

Oto kilka nagrań z tej płyty:

  • „Jai Pats namo Viespats ne pastatis (Psalm CXXVI)” (Mikołaj Gomółka, tłum. Salomon Mozerka Sławoczyński, wyd. Wilno 1646)

    Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

  • „Wozwieselichsia wniegda glas mi uslyszati (Psalm CXXII)” Mikołaj Gomółka, tłum. Symeon z Polocka, wyd. Moskwa 1680

    Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

  • Salve Regina, Anonim, wg zapisu audio dokonanego przez Waldemara Dadele, Kiwiszki k/Wilna, 2000

    Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

  • Agnus Dei (Dona nobis), Paweł Bębenek, 1999

    Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Akademia Tradycji to unikalny w skali środkowoeuropejskiej zespół, który formował się latami podczas organizowanych przez Fundację Lutnia Staropolska seminariów i warsztatów. Uczestniczyli w nich przedstawiciele współpracujących z Fundacją ośrodków kulturalnych Białorusi (Mińsk, Baranowicze), Estonii (Tallin), Litwy (Wilno), Ukrainy (Kijów, Jazłowiec) i Rosji (Psków, Petersburg). Życiorys każdego z członków Akademii Tradycji zawiera w sobie istotny rys, który w skrócie można by określić jako instynkt obywatelski, nakazujący organizować, tworzyć, budować od podstaw niezależne instytucje, nieformalne grupy artystyczne czy profesjonalne zespoły. Jest wśród Cech Lirników i Kobzarzy z Kijowa, polsko-rosyjsko-litewski zespół Gesmiu Tarnai (Słudzy Pieśni) z Wilna, chór kościelny z Witebska, zespół amatorski Krynica z Baranowicz, są cerkiewne chóry z Pskowa i Petersburga, czy świetna trupa teatru ulicznego – także z Petersburga, jest też zespół Bractwo Lutni z dworu na Wysokiej.

Tematyka seminariów wysockich, mających tak istotny udział w powstaniu tego zespołu, koncentruje się od lat wokół dawnej muzyki liturgicznej rozumianej jako droga, prowadząca ku takim przestrzeniom kultury i tradycji, w których możliwy jest dialog, porozumienie, ekumenia. Wspólne przeżywanie liturgii praktycznie ten dialog urzeczywistnia – to doświadczenie stanowi fundament zespołu.

Repertuar Akademii Tradycji jest bogaty: oprócz psalmów Mikołaja Gomółki przekładania Jana Kochanowskiego (przeniesionych na grunt litewski i ruski w XVII wieku) obejmuje on wielogłosową muzykę liturgiczną i świecką Europy Środkowej z XVI i XVII wieku oraz żywą tradycję pieśni ludowych.

Dawna muzyka i kultura, które są tworzywem proponowanych przez nas działań, nie stanowią jednak dla nas samoistnego celu, ale służą jako płaszczyzna integracji i dialogu. Doświadczenie wznoszenia w przestrzeni duchowej zrębów nowej Europy – poprzez wspólną modlitwę przedstawicieli różnych wyznań i religii, w dialogu tradycji i kultur – stanowi o szczególnej sile przesłania tego zespołu. Jest on taki, jakim chcielibyśmy widzieć Europę przyszłości.

Comments are closed.